Informacja dla Mieszkańców po otrzymaniu wyników kontroli NIK D/25/507 Działania wybranych podmiotów publicznych w związku z powodzią w dorzeczu Odry we wrześniu 2024 r. oraz pomocą poszkodowanym tym zdarzeniem...
Zakończyła się kontrola Najwyższej Izby Kontroli dotycząca działań podejmowanych przez Gminę Nysa w czasie powodzi w 2024 roku oraz w związku z pomocą poszkodowanym tym zdarzeniem.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga fakt, że w wystąpieniu pokontrolnym nie zostały zawarte żadne uwagi. 
Kontrola potwierdziła, że podejmowano wszelkie czynności dotyczące bieżącego reagowania na zdarzenie w celu niesienia pomocy poszkodowanym, natomiast stwierdzone nieprawidłowości koncentrowały się na kwestiach formalnych, związanych z dokumentowaniem przebiegu tego zdarzenia oraz dokonywanych czynności.
Powódź 2024 roku była ogromnym wyzwaniem dla całej społeczności Nysy. Kontrola NIK dotyczyła działania podmiotów publicznych oraz pomocy poszkodowanym w tym zdarzeniu. W podsumowaniu oceny ogólnej zostało wskazane,
m. in., że:
- - w gminie Nysa kluczowe i przewidziane do realizacji zadania w zakresie wzmacniania wałów i ewakuacji ludności były realizowane,
- - zapewniono monitorowanie i przekazywanie informacji dotyczących sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej,
- - zapewniono sprawną komunikację.
W treści wystąpienia pokontrolnego zostało wskazane wprost, że „Burmistrz oraz podlegli mu pracownicy Urzędu, służby oraz spółki gminne realizowali kluczowe i przewidziane dla nich zadania w zakresie monitorowania oraz wzmacniania wałów i ewakuacji ludności z zagrożonych terenów” .
Kontrola potwierdziła, że:
- - w trakcie powodzi działania operacyjne były prowadzone dynamicznie i w sposób zapewniający reakcję na zagrożenie związane z tym zdarzeniem,
- - służby były zaangażowane w działania na każdym z etapów,
- - komunikacja między podmiotami zaangażowanymi w reagowanie na kryzys przebiegała sprawnie,
- - komunikaty dla mieszkańców były wydawane,
- - organizowano ewakuację oraz pomoc dla mieszkańców,
- - działania związane z udzielaniem pomocy poszkodowanym tym zdarzeniem były prowadzone na ogół prawidłowo, w szczególności bez zbędnej zwłoki.
Podkreślić należy również, że Najwyższa Izba Kontroli nie zakwestionowała podejmowanych działań ratunkowych ani zaangażowania służb i pracowników samorządu.
Wystąpienie pokontrolne jest obszerne i zawiera szereg ustaleń związanych ze stanem faktycznym, w tym też wskazuje na pewne uchybienia, jednakże stwierdzone nieprawidłowości koncentrują się na kwestiach formalnych, związanych głównie z dokumentowaniem, co wynika wprost z treści postawionych w protokole wniosków mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W wystąpieniu pokontrolnym wskazane zostały obszary wymagające usprawnień formalnych, te wnioski zostały przyjęte przez Burmistrza Nysy do realizacji.
Należy zauważyć, że kontrola NIK w jednostkach samorządu terytorialnego opiera się na następujących kryteriach: legalności, gospodarności i rzetelności.
Spośród tych trzech kryteriów rzetelność jest najmniej weryfikowalnym i jednocześnie najbardziej subiektywnym kryterium. Jest to pojęcie niezwykle ocenne. Z tego też względu przy lekturze wystąpienia pokontrolnego, którego treść w dużej mierze odnosi się właśnie do rzetelności, a nie do braku jakiegoś elementu w ogóle – powinno się uwzględnić wszystkie dokonane ustalenia, a w szczególności postawione wnioski, które stanowią rzeczywisty efekt kontroli odnosząc się wprost do stwierdzonych nieprawidłowości.
Wymaga podkreślenia, że nie są to nieprawidłowości dotyczące braku działań ratunkowych.
Te wnioski to impuls do dalszego wzmacniania systemu dla optymalnego bezpieczeństwa mieszkańców.
Wnioski kontroli NIK, w sprawie usunięcia stwierdzonych niezgodności w istocie koncentrują się na kwestiach typowo organizacyjnych i formalnych, a przedstawiają się następująco:
- 1) podjęcie działań w celu zapewnienia pełnego i aktualnego składu osobowego Zespołu ds. Ewakuacji,
- 2) podjęcie działań w celu realizacji wymaganych Planem Ewakuacji szkoleń oraz częstotliwości przewidzianych
w nim ćwiczeń, - 3) podjęcie działań w celu przeprowadzenia inwentaryzacji materiałów znajdujących się w gminnym magazynie zasobów ochrony ludności (magazynie przeciwpowodziowym),
- 4) podjęcie działań w celu prawidłowego dokumentowania działań podejmowanych w przypadku wystąpienia sytuacji kryzysowych, z zachowaniem wymogów wynikających z przepisów ustawy o zarządzaniu kryzysowym oraz z uregulowań wewnętrznych,
- 5) podjęcie działań w celu rzetelnego planowania i realizacji działań związanych z ewakuacją ludności oraz przygotowaniem komunikatów o zagrożeniach związanych z wystąpieniem sytuacji kryzysowych,
- 6) podjęcie działań w celu formalnego odwołania pogotowia przeciwpowodziowego na terenie gminy Nysa.
Burmistrz Nysy niezwłocznie po otrzymaniu wiążących wyników kontroli przystąpił do realizacji wniosków:
- - inwentaryzacja zasobów ochrony ludności została przeprowadzona, a magazyn jest utworzony w sposób kompletny.
- - zarządzenie dotyczące odwołania pogotowia przeciwpowodziowego zostało wydane,
- - realizacja wniosków nr 1-2 oraz wniosku nr 5 jest związana z fundamentalnymi zmianami w przepisach;
od dnia 1 stycznia 2025 r. obowiązuje ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej, która, wraz z rozporządzeniami wykonawczymi, zmienia m. in. dotychczasowe zasady ewakuacji. Obecnie Plan ewakuacji jest tworzony przez wojewodę, a organ wykonawczy gminy ma do tego Planu sporządzić wkład (art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r.
o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1907) (art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1907); niezależnie od powyższego, Burmistrz Nysy zaktualizował wykaz osób podejmujących działania w zakresie ewakuacji (drużyny i zespoły), - - wymogi związane z obowiązującymi przepisami, w tym wewnętrznymi regulacjami, są na bieżąco realizowane, w szczególności został zaktualizowany i zatwierdzony przez Starostę Nyskiego Gminny Plan Zarządzania Kryzysowego.
Doświadczenie z 2024 roku, połączone z wnioskami z kontroli, sprawiło, że system zarządzania kryzysowego w Gminie Nysa jest dziś bardziej skoncentrowany, bardziej sformalizowany i lepiej przygotowany na potencjalne zagrożenia. Bezpieczeństwo Nysy było, jest i pozostaje najwyższym priorytetem.
RAPORT NIK DOSTĘPNY JEST W BIP >>> ZOBACZ
Opublikował: Andrzej Babiński