|
 |
W
niewielu ośrodkach, miejskich Śląska budownictwo drugiej połowy wieku XVII i
pierwszej połowy wieku XVIII wpłynęło w tak zasadniczy sposób na ukształtowanie
oblicza architektoniczno-urbanistycznego miasta jak w wypadku Nysy - stolicy
biskupiego księstwa nyskiego i stałej w owych czasach rezydencji biskupów
wrocławskich. Wzniesiono wtedy nie tylko liczne barokowe budowle świeckie i
zakonne, budynki użyteczności publicznej, kaplice i kościoły, zrealizowano
projekt nowej rezydencji biskupiej, lecz zmodernizowano także większość
kamienic mieszczańskich, które uzyskały nową szatę zewnętrzną - barokowe lub zbarokizowane elewacje.
Ruch budowlany
posługujący się barokową formułą architektoniczną był na terenie miasta na tyle
powszechny, że w przeciągu jednego stulecia zmienił renesansowo-gotycki
charakter Nysy tak dalece, iż współcześni określali ją mianem „śląskiego Rzymu",
mając na myśli nie tylko samą funkcję kościelnej rezydencji, lecz także przepych
i bogactwo architektonicznego oblicza miasta.
Zwiększone tempo urbanizacji w
drugiej połowie XIX w., pociągające za sobą komercjalną zabudowę części
staromiejskiej, spowodowało powolne, lecz stałe wykruszanie poszczególnych
elementów tego dotychczas jednorodnego zespołu. Rok 1945 przyniósł nieomal
całkowitą zagładę zabudowy mieszkalnej, oszczędzając tylko większe obiekty
zabytkowe. Całkowitej dezintegracji uległ jednocześnie pierwotny kształt
zabytkowego centrum, z którego po odbudowie pozostały tylko fragmenty
przypominające dawne piękno „śląskiego Rzymu".
Barokowe budowle Nysy stanowią
bowiem nie tylko ozdobę miasta, lecz należą zarazem do czołowych dzieł śląskiej
architektury tego okresu i zaważyły w dużej mierze na rozwoju barokowego
budownictwa tego regionu.
|
 |
|
 |
Wspomnieć tutaj należy również o wspaniałej barokowej fontannie Fontanna Trytona została wzniesiona w latach 1700-1701 ze sławniowickiego marmuru. Jej pierwowzorem była rzymska Fontanna del Tritone (wykonana
w 1637r. przez Giowanniego Lorenzo Berniniego dla papieża Urbana VIII Berberiniego, usytuowana na Placu Berberini).
Starożytni Rzymianie na frontonach wielu budowli umieszczali napis S.P.Q.R. (skrót formuły "Senatus Populusque Romanus" co tłumaczymy jako "senat i lud rzymski").
Nysanie byli dumni z projektu fontanny i dlatego też wzorem Rzymian nad herbem miasta wyryć kazali inskrypcję S.P.Q.N. ("Senatus Populusque Nissiensis" co tłumaczymy jako "senat i lud nyski").
Ze wszystkich zabytków ta fontanna chyba najbardziej uzasadnia nadany niegdyś Nysie przydomek "Śląski Rzym".
|
 |
